Giáo án Lịch sử và Địa lí 4 (Kết nối tri thức) - Bài 7: Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương (Tiết 1)

Nội dung tài liệu: Giáo án Lịch sử và Địa lí 4 (Kết nối tri thức) - Bài 7: Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương (Tiết 1)

1. Lịch sử - Địa lí BÀI 7: ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỐ TỔ HÙNG VƯƠNG (Tiết 1) I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 1. Kiến thức, kĩ năng: Sau bài học này, HS sẽ: - Xác định được vị trí khu di tích Đền Hùng; đọc được sơ đồ và giới thiệu được một số công trình kiến trúc chính trong quần thể khu di tích Đền Hùng; biết được thời gian, địa điểm tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương hiện nay. - Sử dụng tư liệu lịch sử và văn hóa dân gian để trình bày những nét sơ lược về lễ giỗ Tổ Hùng Vương. 2. Phát triển năng lực, phẩm chất: - Năng lực giao tiếp và hợp tác; Năng lực tự chủ và tự học; Giải quyết vấn đề và sáng tạo; Năng lực tìm tòi, khám phá lịch sử - văn hóa; Năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề trong cuộc sống - Bồi dưỡng lòng yêu nước, truyền thống đạo lí “uống nước nhớ nguồn”, ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên, tự hào về truyền thống dân tộc qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Trân trọng và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống: bước đầu xác định được trách nhiệm bảo vệ và phát huy những giá trị của quần thể khu di tích Đền Hùng. II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: - GV: Máy tính, ti vi. UDCNTT: PP Phần khởi động, khám phá và vận dụng. Video. III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU: Hoạt động của GV Hoạt động của HS 1. Hoạt động 1: Khởi động: (3-5') a. Mục tiêu:Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. b. Cách tiến hành: - GV đưa lên MH một số tranh ảnh về - HS theo dõi. Đền Hùng và câu ca dao: Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ Tổ mồng Mười tháng Ba. + Những hình ảnh và câu ca dao trên gợi cho em nhớ đến vùng đất nào? - HS trả lời * Dự kiến: . gợi nhớ đến Đền Hùng. - GV nhận xét, chốt, vào bài: Các hình - HS khác lắng nghe. ảnh và câu ca dao gợi nhớ đến khu di tích Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương. Để giúp các em hiểu hơn về vị trí địa lí, một số công trình kiến trúc chính, dấu ấn lịch sử liên quan đến Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương, cô cùng các em tìm hiểu qua tiết Lịch sử-
2. Địa lí bài 7: Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương. (GV ghi tên bài lên bảng) - HS nhắc lại tên bài. - GV nêu mục tiêu tiết học. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức: (28-30’) Hoạt động 2.1. Khám phá khu di tích Đền Hùng a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: - Xác định được vị trí khu di tích Đền Hùng trên lược đồ. - Kể được tên, xác định được vị trí một số công trình kiến trúc chính của khu di tích Đền Hùng trên sơ đồ. b. Cách tiến hành: - GV đưa hình 1, 2 (như SGK) và yêu cầu lên MH. + Xác định vị trí của khu di tích Đền - HS nhắc lại yêu cầu. Hùng trên lược đồ hình 1. + Kể tên và xác định vị trí một số công trình kiến trúc chính trong khu di tích Đền Hùng trên sơ đồ hình 2? - GV giao nhiệm vụ: Quan sát Hình1, 2/ - HS thực hiện nhiệm vụ. SGK, suy nghĩ trả lời các câu hỏi (1’); thảo luận nhóm đôi thống nhất ý kiến. - GV nhận xét hoạt động của HS, nhóm. * Chia sẻ: - Các nhóm báo cáo. - GV đưa lại hình 1 lên MH. - 1 HS lên chỉ vị trí khu di tich Đền Hùng trên MH. - GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Xác - HS khác nhận xét. định vị trí Đền Hùng trên hình 1 (MH): Khu du tích đền Hùng thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Nơi đây là trung tâm của vùng đất mà các vua Hùng lập nên nhà nước đầu tiên của người Việt. Chuyển ý: Vậy trong quần thể khu di tích Đền Hùng có những công trình kiến trúc chính nào? Chúng ta cùng chơi trò chơi. Trò chơi: Tiếp sức. (3’) - GV phổ biến luật chơi: Trên bảng là sơ - HS lắng nghe. đồ các di tích chính của khu di tích Đền Hùng (sơ đồ trống), lần lượt các bạn trong đội chơi chọn hình, tên di tích chính gắn vào sơ đồ trống. bạn còn lại là các cổ động viên.
3. - GV chọn đội chơi, đặt tên. - Tổ chức cho HS chơi. (2’) - HS tham gia chơi. - Kiểm tra, tổng kết trò chơi. - 2 HS đại diện cho 2 nhóm chơi lên chỉ, giới thiệu các công trình kiến trúc - GV tuyên dương và lưu ý trình tự giới chính của Đền Hùng. thiệu các di tích trong quần thể khu di tích Đền Hùng. - GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Khu di tích của Đền Hùng gồm: Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, lăng Vua Hùng, đền Quốc Tổ Lạc Long Quân, đền Tổ Mẫu Âu Cơ,... - GV cho HS xem vieo giới thiệu về - HS theo dõi. Đền Hùng, chuyển ý: Tại Đền Hùng hằng năm thường diễn ra lễ hội gì? Hoạt động 2. 2: Tìm hiểu về lễ giỗ Tổ Hùng Vương a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: - Giới thiệu được sơ lược lễ giỗ Tổ Hùng Vương và nêu được ý nghĩa của lễ giỗ Tổ. - Kể được tên một số hoạt động văn hóa dân gian được tổ chức trong lễ giỗ Tổ. - Thể hiện được niềm tự hào về truyền thống dân tộc qua lễ giỗ Tổ Hùng Vương. b. Cách tiến hành: (Sử dụng phương pháp Dạy học dự án) - GV: Giờ trước cô đã giao nhiệm vụ cho các em. - GV mời HS nêu lại nhiệm vụ. - HS nhắc lại nhiệm vụ. + Cho biết thời gian và địa điểm tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương. + Giới thiệu sơ lược về lễ giỗ Tổ Hùng Vương và nêu ý nghĩa của ngày giỗ Tổ. - GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS. - Các nhóm báo cáo sự chuẩn bị. - GV nhận xét, tuyên dương. - Đại diện nhóm lên báo cáo kết quả. * Dự kiến: + Nhóm 1: Báo cáo bằng lời. - Nhóm khác nhận xét, bổ sung. + Nhóm 2: Báo cáo bằng sơ đồ tư duy. (1 HS vừa chỉ trên sơ đồ vừa giới thiệu lễ giỗ Tổ Hùng Vương.)
4. - Nhóm khác nhận xét, bổ sung. + Nhóm 3: Báo cáo bằng hình ảnh. (1HS giới thiệu theo hình ảnh) - Nhóm khác nhận xét, bổ sung. - GV nhận xét, chốt, đưa MH: - HS đọc. + Lễ giỗ Tổ Hùng Vương là ngày lễ lớn của dân tộc (vào ngày này, người lao động, HS, sinh viên, cán bộ, công chức,... cả nước được nghỉ). + Từ thời phong kiến, lễ giỗ Tổ Hùng Vương đã được các triều đình tổ chức để ghi nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng. Ngày nay, lễ giỗ Tổ vẫn được duy trì theo nghi lễ truyền thống. - GV nhận xét, tuyên dương. - HS bình chọn sản phẩm của các nhóm. - GV đưa video giới thiệu về lễ giỗ Tổ - HS theo dõi. Hùng Vương. Hoạt động 3: Vận dụng trải nghiệm. (3-5’) + Để ghi nhớ công lao của các Vua - HS trả lời Hùng, địa phương em đã làm gì trong ngày 10/3 âm lịch năm 2023? + Em và gia đình đã làm gì trong ngày giỗ Tổ Hùng Vương năm vừa qua? * CỦNG CỐ - GV nhận xét, tóm tắt lại những nội - HS lắng nghe. dung chính của bài học. - GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát. * DẶN DÒ - VN ôn bài, Tìm, kể lại một số truyền thuyết có liên quan đến thời Hùng Vương. + Kể lại 1 trong 2 truyền thuyết theo cách của em.
5. Nhóm: 1 Phần báo cáo chuẩn bị: Khi được cô giáo giao nhiệm vụ, em cùng các bạn tìm hiểu và đã hoàn thành nhiệm vụ cô giao. Phần trình bày: Kính thưa cô giáo, thưa toàn thể các bạn. Em xin đại diện cho nhóm 1 trình bày kết quả thảo luận của nhóm như sau: + Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức vào ngày mồng 10 tháng Ba âm lịch hằng năm; tại khu di tích Đền Hùng. + Lễ giố Tổ Hùng Vương được Nhà nước tổ chức theo nghi lễ truyền thống. Nghi thức quan trọng nhất là lễ rước kiệu vua và lễ dâng hương. Đoàn rước kiệu lần lượt đi qua đền để đến Đền Thượng. Phần hội có các trò chơi như: thi gói bánh chưng, giã bánh giầy, hát Xoan, đấu vật,... + Lễ giỗ Tổ Hùng Vương thể hiện đạo lí uống nước nhớ nguồn và sự tôn kính với tổ tiên; đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng dân tộc. Nhóm 2
6. Phần báo cáo chuẩn bị: Khi được cô giáo giao nhiệm vụ, chúng em tìm hiểu và nhờ sự giúp đỡ của bố mẹ, chúng em đã hoàn thành nhiệm vụ cô giao. Phần trình bày: Kính thưa cô giáo, thưa toàn thể các bạn. Em xin đại diện cho nhóm 2 trình bày kết quả thảo luận của nhóm bằng sơ đồ tư duy như sau: - Lễ giỗ Tổ Hùng Vương được nhà nước tổ chức vào ngày mồng 10 tháng Ba âm lịch hằng năm tại khu di tích Đền Hùng, thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ. - Lễ giỗ Tổ Hùng Vương thường gồm 2 phần: Phần lễ và phần hội. + Nghi lễ quan trọng nhất là lễ rước kiệu vua và lễ dâng hương. Đoàn rước kiệu lần lượt đi qua Đền Hạ, Đền Trung rồi đến Đền Thượng. Tại Đền Thượng, lễ dâng hương được tổ chức trang trọng. + Phần hội có các trò chơi như: thi gói bánh chưng, giã bánh giầy, hát Xoan, đấu vật, + Lễ giỗ Tổ Hùng Vương thể hiện đạo lí uống nước nhớ nguồn và sự tôn kính với tổ tiên; đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng dân tộc.